De taal van baby's

Hoewel ze nog niet kunnen praten hebben baby’s hun eigen unieke taal. Baby’s kunnen al heel veel duidelijk maken, maar om dit te ‘horen’ vraagt om goed te ‘luisteren’.

Wanneer je goed kan luisteren naar een baby geeft dit je een schat aan informatie. Het vertelt je waar de baby mee bezig is en wat het wel of niet fijn vindt. Een baby kan natuurlijk nog niet praten, maar geeft wel allerlei signalen af. Door heel goed te kijken naar de baby vertelt deze je al een hele boel. Omdat baby’s motorisch ook niet in staat zijn om hele duidelijke gebaren te maken of weg te lopen zijn de signalen heel klein. Het vraagt dus een oog voor detail om de taal van de baby af te lezen. Draait een baby bijvoorbeeld zijn hoofd weg? Dan draait het zich weg van alle prikkels om zich heen.

Daarnaast zijn er in de hersenen maar weinig processen geautomatiseerd en heel veel is nieuw. Dat vraagt om een langere verwerkingstijd. Wat is een “lange verwerkingtijd”? Stel een Engelse toerist vraagt aan jou waar het station is. Dan moet je eerst zijn Engelse zin vertalen, vervolgens moet je bedenken waar het station is en dit weer terug vertalen in het Engels. Dat doe je niet zo snel en daar heb je even bedenktijd voor nodig. Een baby levert dat betreft topsport, want die doet dat de hele dag. Bij baby’s is die verwerkingstijd wel 10 seconden.

Wil je dus kunnen ‘luisteren’ dan zul je ook je tempo moeten aanpassen en de baby de tijd geven om te reageren op de situatie en niet overladen met vragen en opmerkingen. Want, op welke opmerking of vraag moet de baby dan eigenlijk reageren? Je zult merken dat veel baby’s binnen 10 seconden reageren.

Let ook goed op wanneer ‘het klaar’ is, want ook de spanningsboog bij baby’s is kort. Stop dan ook waar je mee bezig bent, zo laat je zien dat je de signalen serieus neemt. Door sensitief en responsief te reageren op de signalen en de baby ‘uit te laten praten’ leer je de baby de basis van het communiceren. Baby’s waarmee veel ‘gepraat’ wordt laten vaak duidelijker signalen zien en communiceren duidelijker terug. Met baby’s die je slecht kan ‘verstaan’ en waarbij het heel moeilijk is om te zien wat ze je willen ‘vertellen’ is het juist zaak heel goed te kijken naar die signalen en daar juist op te reageren. Zo leren jullie elkaars ‘taal’ te verstaan. Dat vraagt nogal wat van jou als professional.

Aan de hand van een filmpje kan je goed kijken naar de taal van baby’s. Bij een video-opname kan je een paar keer terugkijken, inzoomen, steeds letten op andere signalen en de taal analyseren. Dat geeft je inzicht in de taal die de baby spreekt en helpt je de volgende keer beter de baby te lezen.

Tips wanneer je samen met iemand anders kijkt naar filmpjes

  • Richt je tijdens het kijken op de baby, niet op volwassene in het filmpje. Naast dat het niet prettig om jezelf terug te zien en hier feedback op te krijgen is het veel leerzamer om te kijken naar de baby. Die houden ons namelijk een prachtige spiegel voor, waar je veel meer in kan ‘zien’.

  • Speel het filmpje (van ongeveer een minuut) eerst helemaal af. Zet hem daarna bij het begin en kijk een paar seconden. Bespreek wat je hebt gezien. (De baby werd opgepakt, zijn lijfje was ontspannen, maar toen hij werd opgepakt werden zijn ogen groot en spande hij zijn spieren aan).
  • Bespreek met elkaar dit het jullie zegt en waar de baby behoefte aan zou kunnen hebben (de baby lijkt wel geschrokken, hij had niet verwacht opgepakt te worden en had het fijner gevonden als het even aangekondigd was.)

  • Wil je eens oefenen. Analyseer deze filmpjes dan eens de filmpjes onder het artikel

Het kijken en analyseren van filmpjes vraagt veel oefening. Door dit samen te doen met een video interactie begeleider krijg je niet alleen veel inzicht in de taal van de baby’s, maar leer je ook waar je op moet letten als je een filmpje terugkijkt. De juiste vragen leiden vaak tot de mooiste inzichten. Heel veel succes en plezier bij het “lezen van baby’s”.

Dit artikel is geschreven door:

Anneke Wijngaarden, Jonge Kind Centrum